ابن أبي أصيبعة ( مترجم : سيد جعفر غضبان )

351

عيون الأنباء في طبقات الأطباء ( فارسى )

ابو الفرج گفت : اين اشعار از مأمون است و در حق جبرئيل سروده و آهنگ آن را متيم در بحر خفيف و رمل تنظيم كرده است . از كلمات جبرئيل بن بختيشوع اين است : چهار چيز است كه عمر انسان را از بين مىبرد : غذا و لقمه روى غذا قبل از هضم لقمه اول و آشاميدن آب در حال ناشتا و همخوابگى با پيرزن و تمتع از زن در حمام . جبرئيل بن بختيشوع كتابها و رساله‌هايى بدين شرح دارد : 1 - « رسالة فى المطعم المشرب » ( در باب خوردنيها و آشاميدنيها كه براى مأمون نوشته است ) ؛ 2 - « كتاب المدخل صناعة المنطق » ( در مدخل علم منطق ) ؛ 3 - « كتاب فى الباه » ؛ 4 - « رسالة مختصره فى الطب » ؛ 5 - « كناش » ؛ 6 - « كتاب فى صنعة البخور » اين كتاب را براى عبد اللّه مأمون خليفه تأليف نموده است . 2 1 4 - بختيشوع بن جبرئيل بن بختيشوع بختيشوع اصلا سريانى و از مردم جليل القدر و شريف بود و از حيث مقام و منزلت و اوضاع و احوال و ثروت بسيار و معتبر بود و نظيرى در زمان خود نداشت ، يعنى در بين اطباء طبيبى به آن درجه مقام و ثروت نبود و از حيث لباس و اثاث خانه مثل متوكل عباسى بود . حنين بن اسحاق كتابهاى بسيارى از بختيشوع نقل نموده كه او ( بختيشوع ) از كتابهاى جالينوس به زبان عربى و سريانى ترجمه كرده است . فثيون مترجم گفت : چون واثق نهمين خليفه عباسى بمسند خلافت نشست ، محمد بن عبد الملك الزيات و ابن ابى داود ، نسبت به بختيشوع دشمنى مىكردند ،